Een reflectie en praktische tips voor in de coronatijd.
Er valt in parochies veel stil in deze tweede golf van de coronatijd. De meeste parochies concentreren zich op het in stand houden van het coronaproof vieren van de liturgie en het streamen van deze vieringen. Een klein deel van de parochies heeft zelfs alle vieringen voorlopig afgelast, omdat men de gezondheidsrisico’s te hoog vindt of omdat er niet voldoende vrijwilligers zijn om de vieringen in goede banen te leiden. Ontmoetingsmomenten zoals koffie drinken of overige activiteiten zijn al maanden weggevallen en gaan slechts beperkt online door. Daarnaast zijn er ook parochianen die überhaupt nergens meer komen vanwege risico’s voor de gezondheid. De vraag is: hoe houd je in deze situatie de gemeenschap bij elkaar? Wat kan wel?

In een eerste artikel – Wat kan wél in parochies (1/2) – ging ik in op hoe we persoonlijk en gemeenschappelijk kunnen bidden in coronatijd, en waarom dit zo belangrijk is.
In dit artikel drie vragen om in deze tijd als parochie over na te denken, aangevuld met praktische tips, met name ook voor de Vastentijd en Pasen.

1. Wie zijn de Kerk en de parochie?
De meeste mensen associëren de Kerk of de parochie met de pastoor of het pastoraal team. En ze verwachten dan ook alles van deze pastoor of het pastoraal team. Het Tweede Vaticaans Concilie heeft opnieuw benadrukt, dat álle gedoopten verantwoordelijk zijn voor de missie van de Kerk, en niet alleen de pastores of heel gelovige mensen. De uitdaging is om dit besef bij elke gedoopte wakker te roepen en te versterken: Wat kan jij in jouw situatie doen om de gemeenschap te versterken en om de missie van de parochie vorm te geven? En hoe kunnen we als parochie jou daarbij ondersteunen? Hieronder mijn twee tips:

– Bellen en bidden! Gelukkig is er iets als een telefoon. Stimuleer mensen om bijv. elke week een andere parochiaan te bellen om te vragen of het met hem of haar gaat. Zeg tegen elkaar: “Wacht niet af tot iemand jou belt, maar neem zelf het initiatief!” Als mensen zich comfortabel voelen, kunnen ze natuurlijk ook met of voor een andere persoon bidden over de telefoon. Dat is niet gek en heel mooi om te doen.
Wandelen. Voor mensen die dat kunnen: stimuleer hen om met een andere persoon te gaan wandelen, dat is nog steeds mogelijk. Dit is iets dat ik zelf één of twee keer in de week met verschillende personen doe. Een vrouw, die thuis werkt en de hele week alleen op haar appartement zit, zei onlangs tegen me na een wandeling: “Ik voel me weer mens.” (Foto: Manfred Antranius Zimmer, Pixabay).

2. Met wie doe je het samen?
Het tweede wat duidelijker wordt in deze tijd, is dat een pastoor of een pastoraal team het niet alleen kan. In een onzekere tijd als deze, heb je een bredere groep mensen uit de parochie nodig, die meedenkt en diegenen die in de parochie de besluiten moeten nemen, helpt bij het nemen van goede beslissingen. Deze tijd legt meer dan ooit bloot, dat juist dit in veel parochies niet gebeurt, en dat men mede daardoor de aansluiting met de jongere generatie niet weet te maken. Dat is met name het geval, als het pastorale team al wat ouder is, online de weg moeilijker weet te vinden en vaak minder flexibel is ingesteld. Is het een idee om een ‘meedenk team ad interim’ te formeren, met parochianen van verschillende leeftijden en achtergronden, dat meedenkt over beslissingen en over wat nu wel mogelijk is?

3. Waartoe dient de Kerk en de parochie?
Tenslotte is er de onderliggende vraag van het parochie-zijn, een vraag die door deze crisis sterker naar boven komt, namelijk: waarom zijn we parochie, waartoe dient de Kerk? Als onze parochie niet meer is dan een gezellige club of een goede doelen organisatie – hoe goed dit ook kan zijn – dan zal zij waarschijnlijk de coronacrisis niet overleven. De grote vraag is: “Brandt het vuur nog in ons hart”, zoals bij de Emmaüsgangers? (Lucas 24,32) Is ons hart bewogen voor de mensen die wij ontmoeten en willen we hen helpen om dichter bij Jezus en de Kerk te komen? En zoeken we simpelweg naar wegen om, met de talenten die ons gegeven zijn en de tijd die we hebben, ons hiervoor in te zetten? Hieronder een paar tips over wat je gezamenlijk in de parochie zou kunnen doen.

Maak een (digitale nieuwsbrief). Het paradoxale aan de huidige situatie is, dat een parochie moet uitreiken – missionair moet zijn – naar haar eigen parochianen! Bij veel parochies zijn deze parochianen niet in beeld. Er worden nu al ruim een half jaar mensen gemist in de vieringen, waarvan niemand weet wie deze mensen zijn of waar ze wonen. Probeer dus ten eerste je parochiegemeenschap in beeld te krijgen, en verzamel tenminste adressen, telefoonnummers en emailadressen. Stuur deze mensen een email en vraag of je ze mag toevoegen aan een nieuwsbrief van de parochie (wekelijks, tweewekelijks of maandelijks).

Denk met elkaar na hoe je (online) mensen nabij kunt zijn en ook nieuwe mensen kunt bereiken! Er zijn goede ervaringen met ‘Alpha online’ (een kennismaking met het christelijke geloof), de catechese serie ‘Sycamore’ (met een speciaal aanbod voor de Vastentijd!) en de ‘Marriage course’ (7 avonden waarin stellen op de eigen bank hun relatie verdiepen). Er is op dit gebied heel veel mogelijk, zeker als mensen meer thuis zijn.
Maar denk ook aan een half uurtje online koffie drinken, de rozenkrans bidden online of een gebedsgroep online. Naast Zoom, Microsoft Teams of Google Meet, is er nu ook het online platform Wonder, dat meer flexibiliteit geeft om elkaar te ontmoeten.
Zelf kom ik samen met een groep vrouwen elke twee weken online bij elkaar. We lezen en bespreken we samen de evangelie lezing van de zondag en bidden met elkaar. Het is niet hetzelfde als fysiek bij elkaar komen, maar toch merk ik dat deze bijeenkomsten de mensen goed doen. Ook ontmoet ik ongeveer één keer per maand drie jonge moeders van de parochie online, een spontaan initiatief, dat een vervolg heeft gekregen. Het is mooi om te zien hoe zij met name rondom de opvoeding in coronatijd goede ideeën uitwisselen en elkaar bemoedigen.

Voor de Vastentijd of Veertigdagentijd: Lanceer een geestelijke campagne.
De Vastentijd is een rijke spirituele tijd en de meeste mensen zijn bereid om in deze tijd een stapje dieper te gaan. Kies een onderwerp, dat past bij wat er nu bij de mensen in jouw parochie speelt, bijvoorbeeld angst, onzekerheid, eenzaamheid, geen perspectief. En probeer vooraf te bedenken: waar willen we de mensen helpen om naar toe te groeien in de Vastentijd dit jaar? Probeer dit onderwerp overal te laten terugkomen; in de preken van de vieringen, het parochieblad en website, in kleine groepen online, desnoods in een aanbevolen boek. Dit kan juist in deze tijd ook zorgen voor een verbonden zijn tussen mensen, omdat een ieder met hetzelfde thema bezig is en daarmee aan de slag gaat. Voor meer inspiratie hiervoor: zie een webinar van ‘Rebuilt’ (vanaf 17:30 min).

Actie rondom Kerst of Pasen: afgelopen Kerst is er in onze parochie bij zieke en oudere mensen van de parochie een ‘kersttasje’ gebracht met daarin o.a. een kaars van de parochie en een kerstkaart van het pastoraal team. Aan mensen in de parochie werd gevraagd om dit tasje aan te vullen met eigen inhoud (bijv. met iets lekkers, een mooie tekening van de kinderen) en deze rond te brengen. Dat kon zijn aan iemand die door de parochie was aangedragen of iemand die ze zelf op hun hart hadden. Ook de tienergroep heeft koekjes gebakken en kerststukjes gemaakt en vervolgens een aantal tasjes rondgebracht. Er zijn heel veel positieve reacties op deze acties binnengekomen. Een paar parochianen coördineerden deze actie.
Dit was zogezegd nog een ‘binnenkerkelijke’ actie. Maar je zou deze actie bijv. rondom Pasen ook kunnen uitbreiden naar nieuwe mensen. En hen voor of in de Goede Week een pakketje kunnen brengen, met bijvoorbeeld een palmtakje, een kaarsje voor de Paasnacht kunnen brengen, het liturgieboekje voor het Paas Triduüm en daarbij een folder met het verdere aanbod van de parochie. (MS)

Reageren of heeft u andere tips? mirjamspruit.cps@kloosterbrakkenstein.nl